Фирсова Светлана Анатольевна
+7 (7272) 33-92-12
afnrcv@mail.ru
Жаһангер к, 14
ЗЕРТХАНА ҚЫЗМЕТІ
«Сақталған микроорганизмдер штаммдарының ұлттық коллекциясы» зертханасының негізгі қызметі ветеринария саласында ғылыми және практикалық құндылығы бар аса қауіпті микроорганизмдерді депонирлеу, олардың тіршілікке қабілеттілігін сақтау, сондай-ақ ұзақ мерзімді сақтауды қамтамасыз ету болып табылады.
«Сақталған микроорганизмдер штаммдарының ұлттық коллекциясы» зертханасы Қазақстан Республикасының стратегиялық объектілерінің тізбесіне енгізілген және мемлекеттік күзетілуге жатады (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 7 қазандағы № 1151 қаулысымен бекітілген «Мемлекеттік күзетілуге жататын объектілерді айқындау қағидаларының» 3-тарауының 6-тармағына сәйкес).
«Сақталған микроорганизмдер штаммдарының ұлттық коллекциясы» зертханасының міндеттері мен функциялары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 30 шілдедегі № 850 қаулысымен (2013 жылғы 4 ақпандағы № 82 қаулымен енгізілген толықтырулар мен өзгерістерді ескере отырып) айқындалған. Оларға мыналар жатады:
1) Қазақстан Республикасының әртүрлі өңірлерінен және шет мемлекеттерден бөлініп алынған аса қауіпті ауру қоздырғыш микроорганизмдердің, иммунобиологиялық препараттар мен қоректік орталарды стандарттау және бақылау үшін пайдаланылатын тест-штаммдардың, сондай-ақ өндірістік штаммдардың депонирленген үлгілерін қатаң есепке алуды және тиісінше сақтауды қамтамасыз ету;
2) патентке қабілетті және авторлық штаммдарды, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарлары ауруларының бактериялық және вирустық этиологиялы II–IV патогендік топтарына жататын қоздырғыштардың типтік штаммдарын ресми ұлттық және халықаралық орган деңгейінде депонирлеуді жүзеге асыру;
3) нұсқаулық құжаттарда регламенттелген талаптарға сәйкес, заманауи ғылыми-техникалық деңгейде жұмыстар жүргізу арқылы референттік, өндірістік және авторлық штаммдардың депонирленген коллекциялық үлгілеріне кепілдікпен сақтауды қамтамасыз ету және олардың биологиялық белсенді күйін сақтау;
4) ғылыми зерттеулер жүргізу және биопрепараттар өндіру мақсатында республиканың ғылыми мекемелері мен биокәсіпорындарына арнайы сұрау салулар негізінде микроорганизмдердің эталондық және өндірістік штаммдарының үлгілерін беру;
5) жыл сайын Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетіне өз қызметінің нәтижелері туралы есеп ұсыну;
6) стандартты операциялық рәсімдерді (СОР), әдістемелік нұсқауларды, сынақ бағдарламаларын, сынақтарды жүргізу жөніндегі нормативтік және технологиялық құжаттарды әзірлеу;
7) өндірістік үй-жайлардың (бокстардың) санитариялық-гигиеналық нормалар мен қағидаларға, қауіпсіздік техникасы және қоршаған ортаны қорғау талаптарына сәйкес күтіп-ұсталуын қамтамасыз ету;
8) құпиялылық талаптарын сақтау.
Нормативтік құқықтық актілер (НҚА)
«Сақталған микроорганизмдер штаммдарының ұлттық коллекциясы» зертханасы бойынша:
1) Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 қарашадағы № 259 «Қазақстан Республикасының микроорганизмдерді патенттік рәсім мақсаттары үшін халықаралық тану туралы Будапешт шартына қосылуы туралы» Заңы;
2) Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі № 339-II «Ветеринария туралы» Заңы;
3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 30 шілдедегі № 850 қаулысы (2013 жылғы 4 ақпандағы № 82 қаулымен енгізілген толықтырулар мен өзгерістерді ескере отырып);
4) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 25 ақпандағы № 16-07/114 «Ветеринариялық есепке алу және есептілік нысандарын бекіту туралы» бұйрығы;
5) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 30 қазандағы № 7-1/559 «Ветеринария саласындағы нормативтік құқықтық актілерді бекіту туралы» бұйрығы;
6) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 28 қарашадағы № 7-1/625 «Жаңа, жетілдірілген ветеринариялық препараттарға, жемшөп қоспаларына арналған нормативтік-техникалық құжаттаманы келісу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
7) Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 17 сәуірдегі № 460 «Қауіпті жүктерді автомобиль көлігімен тасымалдау қағидаларын және Қазақстан Республикасының аумағында автокөлік құралдарымен тасымалдауға рұқсат етілген қауіпті жүктер тізбесін бекіту туралы» бұйрығы;
8) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 17 наурыздағы № 93 «Микроорганизмдер штаммдарын депонирлеу, микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясын жүргізу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
9) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-105 «Әлеуетті қауіпті химиялық және биологиялық заттарды пайдаланатын зертханаларға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы бұйрығы.
Биологиялық қауіпсіздік бойынша:
1) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-105 «Әлеуетті қауіпті химиялық және биологиялық заттарды пайдаланатын зертханаларға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы бұйрығы;
2) Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының «Зертханалық жағдайларда биологиялық қауіпсіздік жөніндегі практикалық нұсқаулық» (үшінші басылым, 2004 жыл);
3) АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының «Микробиологиялық және биомедициналық зертханалардағы биологиялық қауіпсіздік» (алтыншы басылым, 2020 жылғы маусым) құжаты.
Зерттеу әдістері
«ВҰРО» РМК «Сақталған микроорганизмдер штаммдарының ұлттық коллекциясы» зертханасының қызметі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 17 наурыздағы № 93 «Микроорганизмдер штаммдарын депонирлеу, микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясын жүргізу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығымен реттеледі.
Микроорганизмдер штаммдарын депонирлеу
Қазақстан Республикасында бар, сондай-ақ ғылыми зерттеулер нәтижесінде және жануарлар ауруларын диагностикалау барысында алынған микроорганизмдер штаммдары ветеринарияда пайдаланылатын микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясында сақтауға жатады.
Микроорганизмдер штаммдарын ұйымға депонирлеуді депозиторлар жүзеге асырады.
«ВҰРО» РМК штаммдарды мынадай нысандар бойынша депонирлеуді жүзеге асырады:
– микроорганизмдер штаммдарын сақтау мақсатында депонирлеу;
– микроорганизмдер штаммдарын ұлттық патенттік депонирлеу.
Микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясына ветеринариялық препараттарды әзірлеуші және өндіруші ұйымдар үшін немесе ғылыми-зерттеу мақсатында қызығушылық тудыратын микроорганизмдер штаммдары сақтауға қабылданады.
Микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясынан микроорганизмдер штаммдарын беру
Ұйымда сақтауда тұрған микроорганизмдер штаммдарын Микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясынан беру ведомствомен келісу бойынша және жеке немесе заңды тұлғалардың штаммдарды сұрату мақсаты көрсетілген ресми өтініші негізінде жүзеге асырылады.
Микроорганизмдер штаммдарын жеке немесе заңды тұлғаларға берудің міндетті шарты – олардың микроорганизмдер штаммдарымен жұмыс істеуге қажетті техникалық мүмкіндіктерінің болуы.
Ұйым тиісті жазбаша растау құжатын сұратуға құқылы. Алушы ұйымнан алынған микроорганизмдер штаммдарын тек ресми өтініште көрсетілген мақсаттарда ғана пайдалануға міндетті.
Микроорганизмдердің депонирленген штаммдарының ұлттық коллекциясын жүргізу
Микроорганизмдер штаммдарын сақтау коллекциялық микроорганизм штаммының паспортына сәйкес жүзеге асырылады. Аталған паспортта штаммның биологиялық белсенділігі және қайта себу кезеңділігі туралы мәліметтер де көрсетіледі.
Ұйым қызметкерлері жыл сайын сақтау картасына сәйкес жаңартуды (қайта себуді) қажет ететін микроорганизмдер штаммдарын айқындайды.
Ескерту: Ресми жарияланымға немесе ішкі нормативтік құжатқа енгізер алдында НҚА атауларының, нөмірлері мен күндерінің қолданыстағы редакцияға сәйкестігін тексеру ұсынылады.